پیش از هر چیز

ابتدا SMC (System Management Controller) را ریست کنید و بررسی کنید که آیا مشکل همچنان وجود دارد یا خیر.

 کالیبراسیون باتری (Battery Calibration)

اگر به‌تازگی باتری جدیدی روی لپ‌تاپ نصب کرده‌اید، احتمال دارد رفتار نامنظم باتری به‌دلیل نیاز به کالیبره شدن باشد. این کار برای همه‌ی باتری‌های تازه‌نصب‌شده توصیه می‌شود و گاهی در باتری‌های قدیمی‌تر نیز به بهبود عملکرد کمک می‌کند.

مراحل کالیبراسیون:

1. لپ‌تاپ را به شارژ بزنید و تا ۱۰۰٪ شارژ کنید. در این مرحله می‌توانید از دستگاه استفاده کنید.

2. پس از رسیدن به ۱۰۰٪، دو ساعت دیگر آن را به برق وصل نگه دارید. فقط مطمئن شوید منبع برق روی Power Adapter تنظیم شده است (با کلیک روی آیکون باتری در نوار منو قابل بررسی است).

3. از لپ‌تاپ استفاده کنید تا باتری کاملاً تخلیه شود. پس از رسیدن به حدود ۱۰٪ شارژ، کار خود را ذخیره کنید زیرا ممکن است بدون هشدار به حالت خواب برود. برای خالی شدن سریع‌تر، می‌توانید ویدیو پخش کنید و روشنایی صفحه را روی حداکثر بگذارید.

4. ۲ تا ۳ ساعت دیگر صبر کنید تا باتری کاملاً تخلیه شود. وقتی مک به حالت خواب کم‌مصرف رفت، چند ساعت دیگر منتظر بمانید تا شارژ باقیمانده نیز تخلیه شود.

5. دوباره لپ‌تاپ را به برق بزنید و بدون وقفه تا ۱۰۰٪ شارژ کنید. می‌توانید در این مرحله از آن استفاده کنید، اما بهتر است استفاده را سبک نگه دارید.

 استفاده از Activity Monitor

برنامه‌ی Activity Monitor در macOS به‌صورت پیش‌فرض نصب است و می‌تواند نشان دهد که هر برنامه چه مقدار از منابع سیستم و شارژ باتری را مصرف می‌کند.

برای بررسی مصرف انرژی باتری:

1. Activity Monitor را باز کنید. اگر پیدا نکردید، کلیدهای Cmd + Space را فشار دهید و عبارت Activity Monitor را جست‌وجو کنید.

2. برنامه را تا زمانی که شارژ باتری به حدود ۱۰٪ برسد باز نگه دارید. لپ‌تاپ را از برق بکشید تا مصرف واقعی باتری ثبت شود. در این مدت از لپ‌تاپ به‌طور معمول استفاده کنید.

3. از برگه‌ی Energy در Activity Monitor اسکرین‌شات بگیرید.

   • تب‌های مختلف (CPU، Memory، Energy و…) در بالای پنجره قرار دارند.

   • برای گرفتن اسکرین‌شات از ترکیب کلیدهای Cmd + Shift + 5 استفاده کنید.

4. اسکرین‌شات را با پشتیبانی iFixit یا فرد متخصصی که در حال بررسی مشکل باتری شماست به اشتراک بگذارید.

منبع

 دلایل احتمالی

۱. خرابی یا تداخل نرم‌افزاری (Software Corruption or Conflict)

به‌روزرسانی ناقص، اپلیکیشن ناسازگار، یا حتی بدافزار می‌تواند باعث گیرکردن سیستم هنگام بوت شود.

• مک را در Safe Mode بالا بیاورید:
  پس از زدن دکمه‌ی پاور، کلید Shift را نگه دارید. (در مک‌های Apple Silicon باید دکمه پاور را نگه دارید تا گزینه‌ی “Loading Startup Options” ظاهر شود، سپس دیسک را انتخاب کرده و Shift را نگه دارید تا گزینه‌ی “Continue in Safe Mode” بیاید.)

• اگر در حالت امن سیستم بالا آمد، احتمالاً نرم‌افزارهای شخص‌ثالث مقصرند.

• برنامه‌هایی را که اخیراً نصب یا آپدیت کرده‌اید حذف کنید.

• اگر لازم بود، macOS را از طریق Recovery Mode مجدداً نصب کنید. این کار معمولاً باعث از بین رفتن داده‌ها نمی‌شود (اما همیشه قبل از آن بکاپ بگیرید).

• در نهایت، اگر هیچ چیز جواب نداد، دیسک را فرمت کرده و سیستم‌عامل را از نو نصب کنید.

۲. پر بودن حافظه‌ی ذخیره‌سازی (Storage Is Full)

وقتی فضای خالی خیلی کم می‌شود، سیستم نمی‌تواند به درستی کار کند — مثل کشوی جوراب که دیگر بسته نمی‌شود!

• در حالت Recovery Mode، با استفاده از Disk Utility فضای خالی را بررسی کنید.

• اگر دیسک پر است، سعی کنید با ابزارهای بازیابی یا انتقال داده، فایل‌های غیرضروری را حذف یا جابه‌جا کنید.

• اجرای Repair Disk در Internet Recovery هم می‌تواند خطاهای مربوط به فایل سیستم را رفع کند.

۳. داده‌ی حسگرهای از دست‌رفته (Missing Sensor Data)

اگر داده‌ی یکی از حسگرهای دما یا ولتاژ ناپدید شود، مک برای محافظت، فن‌ها را با حداکثر سرعت می‌چرخاند و بوت را کند می‌کند.

• معمولاً همراه با صدای زیاد فن است.

• مقصرهای رایج: باتری و ترک‌پد.

• با اجرای Apple Diagnostics سعی کنید منبع مشکل را شناسایی کنید.

۴. خرابی حافظه‌ی ذخیره‌سازی (Faulty Storage)

در مک‌بوک‌های قدیمی با هارددیسک مکانیکی (HDD)، خرابی درایو می‌تواند باعث توقف در بارگذاری شود.

• با Apple Diagnostics یا Hardware Check خطا را بررسی کنید.

• علائم: کندی شدید، باز نشدن فایل‌ها، یا صدای کلیک، تق‌تق، خش‌خش از سمت راست ترک‌پد.

• اگر در Disk Utility در حالت Recovery درایو شناسایی نمی‌شود، باید تعویض شود.
  نکته: تعویض HDD با SSD سرعت سیستم را چند برابر می‌کند و گرمای کمتری تولید می‌کند.

۵. خرابی کابل اتصال حافظه (Faulty Storage Connection)

اگر ارتباط بین درایو و مادربرد قطع شود، سیستم‌عامل قابل شناسایی نیست.

• در مدل‌هایی که HDD دارند، کابل اتصال هارد معمولاً مقصر است.

• در مدل‌هایی با SSD لحیم‌شده روی برد، مشکل ممکن است از خود برد منطقی باشد (به بخش بعد مراجعه کنید).

۶. خرابی برد منطقی (Faulty Logic Board)

اگر هیچ‌کدام از موارد بالا جواب نداد، احتمالاً مادربرد آسیب دیده است.

• به دنبال علائم ظاهری مانند سوختگی، ترک، خوردگی یا آثار مایع باشید.

• در بیشتر موارد، تعویض برد بهترین گزینه برای کاربران عادی است.

• تعمیرات جزئی با میکروسولدری (Microsoldering) هم ممکن است، ولی نیاز به تخصص دارد.

• اگر خودتان نمی‌توانید انجام دهید، به تعمیرکار متخصص مراجعه کنید — شاید بتوانند تعمیر جزئی انجام دهند یا فرد مناسب را معرفی کنند.

منبع

گام‌های نخست

قبل از آن‌که سراغ روش‌های زمان‌برتر بروید، این اقدامات پایه‌ای را امتحان کنید:

• ریست سخت‌افزاری انجام دهید. دکمه‌ی پاور را حدود ۱۵ ثانیه نگه دارید، سپس رها کنید. چند ثانیه صبر کرده و دوباره دستگاه را روشن کنید. این کار ممکن است مشکلات جزئی راه‌اندازی را رفع کند.

• SMC (System Management Controller) را ریست کنید. این کار تنظیمات نادرست مربوط به شروع به کار سیستم را پاک می‌کند.

• PRAM یا NVRAM را ریست کنید. این حافظه مقدار کمی از تنظیمات سیستمی مک را ذخیره می‌کند، از جمله انتخاب دیسک بوت پیش‌فرض.

• اگر MacBook Pro 13 اینچ مدل ۲۰۱۲ Unibody دارید، احتمالاً مشکل از کابل هارد است. این کابل‌ها در این مدل به خرابی معروف‌اند. اپل زمانی برنامه‌ی تعمیر رایگان برایشان داشت که اکنون منقضی شده، بنابراین تعمیر به عهده‌ی شماست.

دلایل احتمالی

۱. خرابی یا فساد داده‌ها (Data Corruption)

سیستم‌عامل برای سازمان‌دهی داده‌ها مدام در حال نوشتن و بازنویسی است. گاهی پس از به‌روزرسانی یا خاموش شدن ناگهانی، داده‌های حیاتی برای شناسایی سیستم‌عامل آسیب می‌بینند.

• با استفاده از Internet Recovery سیستم فایل را تعمیر کنید (چون نیازی به استفاده از همان دیسک ندارد).

• سیستم‌عامل را از طریق Recovery Mode دوباره نصب یا به‌روزرسانی کنید.

• اگر مشکل حل نشد، در صورت داشتن بکاپ، دیسک را Erase کرده و از نو نصب کنید.

• اگر بکاپ ندارید، هنوز امکان بازیابی داده وجود دارد — به راهنمای بازیابی داده‌ی مک‌بوک (MacBook Data Recovery Guide) مراجعه کنید.

۲. خرابی حافظه‌ی ذخیره‌سازی (Faulty Storage)

مک‌بوک‌های قدیمی‌تر (مثل مدل‌های ۲۰۱۲ و قبل از آن)

این مدل‌ها از هارددیسک مکانیکی (HDD) استفاده می‌کنند که با گذشت زمان مستعد خرابی است.

• با اجرای Apple Diagnostics خطاهای هارد را بررسی کنید.

• نشانه‌های خرابی هارد: کندی زیاد، باز نشدن برخی فایل‌ها، بوت نشدن یا صداهای کلیک، بیپ، خش‌خش یا لرزش از سمت راست ترک‌پد.

• اگر در Disk Utility در حالت Recovery هارد شناسایی نمی‌شود، نیاز به تعویض دارد.
  پیشنهاد: HDD را با SSD جایگزین کنید — سریع‌تر، کم‌مصرف‌تر و بادوام‌تر است.

مک‌بوک‌های Retina 2012–2015، مک‌بوک ایر 2010–2017، و مک‌بوک پرو 13 اینچ 2016–2017 (با کلیدهای عملکردی)

این مدل‌ها از SSD جداشدنی استفاده می‌کنند. کابل اتصال ممکن است خراب شود و باعث شود درایو سالم نتواند داده منتقل کند. اگر مطمئن نیستید که مشکل از کدام است، هم درایو و هم کابل را تعویض کنید.
در مدل‌هایی که SSD لحیم‌شده روی برد دارند، به بخش بعد یعنی «خرابی برد منطقی» مراجعه کنید.

۳. خرابی کانکتور Lifeboat

در مک‌بوک پروهای ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ اپل کانکتوری به نام Lifeboat اضافه کرد تا بازیابی داده آسان‌تر شود. این کانکتور در ظاهر به جایی وصل نیست اما در واقع مدارهای مربوط به SSD را کامل می‌کند.

• اگر این کانکتور جا نیفتاده یا گم شده باشد، سیستم نمی‌تواند بوت شود.

• آن را جدا کرده و دوباره نصب کنید.

• در حین بررسی، نشتی مایع یا آسیب فیزیکی احتمالی را نیز چک کنید.

۴. خرابی برد منطقی (Logic Board Fault)

برد منطقی مرکز کنترل تقریباً تمام عملکردهای مک‌بوک است. اگر هیچ‌کدام از راه‌حل‌های بالا جواب نداد، احتمال خرابی مادربرد زیاد است.

• دنبال نشانه‌هایی مثل قطعات سوخته، ترک‌خورده، خوردگی یا لکه‌های مایع باشید.

• در بسیاری از موارد، تعویض کامل برد بهترین گزینه است.

• اگر به بازیابی داده نیاز دارید، گزینه‌های تخصصی‌تر مثل میکروسولدری (Microsoldering) می‌تواند مؤثر باشد.
  اگر خودتان قادر به انجامش نیستید، دستگاه را به تعمیرکار متخصص یا مرکز بازیابی داده بسپارید.

منبع

• مک‌بوک را ریستارت کنید. مخصوصاً اگر مدتی است این کار را نکرده‌اید. هنگام خاموش شدن، تیک گزینه‌ی “Reopen windows when logging back in” را بردارید.

• به‌روزرسانی macOS را بررسی کنید. شاید باگی وجود داشته که اپل در نسخه‌های بعدی رفع کرده است.

  • در نسخه‌های Mojave 10.14 و جدیدتر، به‌روزرسانی‌ها در System Preferences انجام می‌شوند.

  • در نسخه‌های High Sierra 10.13 و قدیمی‌تر، باید از App Store اقدام کنید.

• SMC (System Management Controller) را ریست کنید تا تنظیمات نادرست سخت‌افزاری پاک شود.

• PRAM یا NVRAM را ریست کنید. این حافظه‌ها تنظیمات سیستمی را ذخیره می‌کنند و پاک کردن آن‌ها می‌تواند برخی مشکلات را رفع کند.

• ابزار Apple Diagnostics را اجرا کنید تا خطاهای واضح را بیابد. (اگر خطایی دیدید، به آن اعتماد کنید؛ اما اگر پیغام «مشکلی یافت نشد» دیدید، الزماً به معنی سلامت کامل نیست.)

علل احتمالی کندی مک‌بوک

۱. پر بودن فضای ذخیره‌سازی (Storage Is Full)
اگر مدام هشدار «کمبود فضا» دریافت می‌کنید، وقت تمیزکاری است! سیستم برای اجرای روان نیاز به فضای خالی دارد. مثل کشوی لباس است: وقتی پر شود، دیگر بسته نمی‌شود.

برای بررسی:

• در macOS Ventura 13 و جدیدتر:
  به System Settings > General > Storage بروید. با کلیک روی آیکون i در هر بخش، جزئیات فایل‌ها را ببینید.

• در Monterey 12 و نسخه‌های قدیمی‌تر:
  روی لوگوی اپل کلیک کرده و About This Mac > Storage را باز کنید، سپس Manage Storage را بزنید.

اگر بخش زیادی از فضا به “Other” یا “System” اختصاص دارد، از ابزارهایی مانند OmniDisk Sweeper یا DiskInventoryX برای بررسی دقیق‌تر استفاده کنید.
اگر فضای آزاد دارید ولی هنوز هشدار «Disk Full» می‌گیرید، ممکن است Time Machine snapshots درست پاک نشده باشند.

نکته حرفه‌ای: اگر مک‌بوک‌تان هنوز از HDD استفاده می‌کند، با تعویض آن با SSD سرعت سیستم را چند برابر کنید.

۲. بدافزار (Malware)
با اینکه مک‌ها ایمن‌تر از ویندوز هستند، اما از بدافزار و برنامه‌های مزاحم در امان نیستند.

• با برنامه‌هایی مثل Malwarebytes سیستم را اسکن کنید.

• از نرم‌افزارهایی مانند MacKeeper یا Advanced Mac Cleaner دوری کنید — بیشتر آسیب می‌زنند تا کمک.

۳. وجود چند آنتی‌ویروس هم‌زمان
داشتن چند آنتی‌ویروس باعث کندی شدید سیستم می‌شود چون هرکدام منابع CPU و حافظه را اشغال می‌کنند.
فقط یکی را نگه دارید و بقیه را حذف کنید. پیش از انتخاب، در مورد ویژگی‌ها و معایب آن تحقیق کنید.

۴. سخت‌افزار ضعیف یا پرکار (Underpowered Hardware)
مک‌بوک هم مثل مغز انسان است؛ انجام یک کار سنگین راحت‌تر از انجام ده‌ها کار سبک هم‌زمان است.

• در System Preferences > Users & Groups > Login Items برنامه‌های اضافی هنگام روشن شدن را حذف کنید.

• برنامه‌هایی مثل Dropbox یا Google Drive Sync معمولاً باعث کندی هستند.

• Activity Monitor را باز کنید و مصرف CPU و حافظه را بررسی کنید. برنامه‌هایی که مصرف زیادی دارند را ببندید.

• اگر RAM سیستم پایین است، در مدل‌هایی که قابل ارتقا هستند، افزایش RAM بسیار مؤثر است.

۵. داغ شدن بیش از حد (Overheating)
وقتی مک‌بوک بیش از حد گرم شود، برای محافظت از سخت‌افزار سرعت خود را عمداً پایین می‌آورد.

• با برنامه‌هایی مثل TGPro دمای قطعات را بررسی کنید.

• با Activity Monitor ببینید چه فرایندی CPU زیادی مصرف می‌کند.

• اگر با وجود مصرف کم باز هم دما بالاست، مک را باز کرده و با هوای فشرده فن‌ها را تمیز کنید.

• اگر هیت‌سینک شل است یا خمیر حرارتی خشک شده، آن را تعمیر یا تعویض کنید.

۶. نبود داده‌ی حسگرها (Missing Sensor Data)
اگر داده‌های دما یا ولتاژ اشتباه باشند، سیستم برای محافظت سرعت را پایین می‌آورد و فن‌ها را با حداکثر سرعت می‌چرخاند.

• با TGPro یا ابزار مشابه بررسی کنید کدام حسگر داده نمی‌فرستد.

• حسگرهای باتری، تاچ‌پد و SSD معمولاً مقصر هستند.

• Apple Diagnostics معمولاً خطای SMC را در این شرایط نمایش می‌دهد.

۷. خرابی حافظه‌ی ذخیره‌سازی (Faulty Storage)
در مک‌بوک‌های قدیمی که از HDD استفاده می‌کنند، خرابی فیزیکی هارد بسیار رایج است.

• علائم: کندی کلی، باز نشدن فایل‌ها، یا صدای تق‌تق / خش‌خش از سمت راست ترک‌پد.

• با اجرای Apple Diagnostics بررسی کنید.

• اگر در Disk Utility شناسایی نمی‌شود، باید تعویض شود.
   بهتر است HDD را با SSD جایگزین کنید — سریع‌تر، کم‌مصرف‌تر و بادوام‌تر است.

۸. خرابی فن (Faulty Fan)
فن تنها قطعه‌ی متحرک در مک‌بوک است. اگر صدای غیرعادی می‌دهد یا نمی‌چرخد، احتمالاً دلیل گرما و کندی همین است.

• اگر در Apple Diagnostics خطایی با پیشوند PPF دیدید، نشانگر خرابی فن است.

• فن را بررسی یا تعویض کنید.

• در مدل‌های MacBook Pro 2016 تا 2019، اگر تعویض فن مشکل را رفع نکرد، احتمالاً کابل کیبورد که سیگنال فن را منتقل می‌کند، خراب است.

منبع

• مک‌بوک را ریستارت کنید. مخصوصاً اگر مدتی است این کار را نکرده‌اید. برای بهترین نتیجه، تیک گزینه‌ی «Reopen windows when logging back in» را در پنجره‌ی تأیید خاموش کنید.

• macOS را به‌روزرسانی کنید. ممکن است مشکل به‌دلیل باگی باشد که اپل در نسخه‌های جدیدتر رفع کرده است.

  • در نسخه‌های Mojave 10.14 و جدیدتر، به‌روزرسانی‌ها در System Preferences انجام می‌شوند.

  • در نسخه‌های High Sierra 10.13 و قدیمی‌تر، باید از App Store به‌روزرسانی کنید.

• SMC (System Management Controller) را ریست کنید. این کار تنظیمات اشتباه مربوط به روشن شدن و مدیریت انرژی را پاک می‌کند.

• PRAM یا NVRAM را ریست کنید. این حافظه‌ها تنظیمات سیستمی مک را نگه می‌دارند و پاک کردن آن‌ها ممکن است مشکل را حل کند.

• ابزار Apple Diagnostics را اجرا کنید تا خطاهای واضح را پیدا کند. سرعت بالای فن معمولاً با خطاهای مربوط به فن‌ها، کنترلر SMC یا سیستم مدیریت انرژی مرتبط است.

علل احتمالی

۱. داغ شدن بیش از حد (Overheating)
هرچه مک‌بوک شما سخت‌تر کار کند، گرمای بیشتری تولید می‌کند و فن‌ها سریع‌تر می‌چرخند.

• برنامه Activity Monitor را باز کرده و ببینید کدام فرایندها CPU زیادی مصرف می‌کنند. در صورت لزوم آن برنامه‌ها را ببندید.

• اگر kernel_task مقدار بالایی مصرف دارد، نگران نباشید — این فرآیند برای محافظت از CPU در برابر گرماست و مقصر اصلی چیز دیگری است.

۲. گرد و خاک یا گرفتگی دریچه‌های تهویه
گرد و غبار یا موی حیوانات ممکن است جلوی خروج هوا را بگیرند.

• در صورت داغ شدن بیش از حد، مک‌بوک را باز کنید و با اسپری هوای فشرده فن‌ها را تمیز کنید.

• با پنس می‌توانید گرد و خاک بین پره‌های فن را خارج کنید. حتی یک تکه برچسب یا کاغذ گیر کرده هم می‌تواند صدا ایجاد کند.

۳. خرابی یا تداخل نرم‌افزاری
به‌روزرسانی ناقص، اپلیکیشن ناسازگار یا بدافزار ممکن است باعث استفاده‌ی غیرعادی از منابع سیستم شود.

• مک را در Safe Mode بالا بیاورید. اگر در این حالت طبیعی عمل کرد، احتمالاً مشکل از نرم‌افزارهای شخص‌ثالث است.

• برنامه‌هایی را که اخیراً نصب یا آپدیت کرده‌اید حذف کنید.

• در صورت لزوم، macOS را از طریق حالت Recovery دوباره نصب کنید (پیش از آن از داده‌ها بکاپ بگیرید).

۴. بدافزار (Malware)
با وجود باور عمومی، مک‌ها هم می‌توانند به برنامه‌های ناخواسته آلوده شوند.

• با برنامه‌هایی مثل Malwarebytes سیستم را اسکن کنید.

• از نرم‌افزارهایی مثل MacKeeper یا Mac Fixer دوری کنید — خودشان می‌توانند عامل مشکل باشند.

۵. انتقال حرارت ضعیف
اگر دمای CPU یا GPU بالاست، احتمال دارد خمیر حرارتی یا هیت‌سینک درست کار نکند.

• مطمئن شوید هیت‌سینک محکم نصب شده است.

• در صورت نیاز خمیر حرارتی را تعویض کنید.

• اگر لوله‌های هیت‌سینک ترک یا خم شده‌اند، باید جایگزین شوند.

۶. خرابی فن

• اگر صدای غیرعادی مانند تق‌تق یا لرزش می‌شنوید، احتمالاً فن فرسوده شده است.

• با برنامه‌هایی مثل MacFans یا TGPro بررسی کنید آیا می‌توان سرعت فن را تنظیم کرد یا نه.

• فن خراب معمولاً یا دائم با حداکثر سرعت می‌چرخد یا اصلاً کار نمی‌کند.

۷. خرابی کابل کیبورد (مدل‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹)
در برخی مدل‌ها کابل کیبورد سیگنال فن را منتقل می‌کند.

• کابل را جدا و دوباره وصل کنید.

• در صورت وجود آسیب یا شکستگی، آن را تعویض کنید.

۸. داده‌ی اشتباه یا ناقص از حسگرها
اگر داده‌های دما یا ولتاژ اشتباه باشد، سیستم برای محافظت فن را در حالت حداکثر قرار می‌دهد.

• با TGPro یا Coconut Battery داده‌های حسگرها و سلامت باتری را بررسی کنید.

• کابل‌های مربوط به باتری یا تاچ‌پد را دوباره جا بزنید.

۹. خرابی مادربورد (Logic Board Fault)
اگر هیچ‌کدام از موارد بالا جواب نداد، احتمالاً مشکل از برد اصلی است.

• به دنبال علائم آسیب فیزیکی، سوختگی یا خوردگی بگردید.

• در صورت نیاز، تعویض برد عملی‌ترین راه است.

پس از تعمیر:
اگر فن بعد از تعمیر درست کار نمی‌کند، احتمال دارد قطعات کوچک مربوط به کنترل فن آسیب دیده باشند. در این صورت نیاز به تعمیر تخصصی (میکروسولدری) دارید.

منبع

اگر به نظر می‌رسد دستگاه اصلاً روشن نمی‌شود، بهتر است به صفحه‌ی «مک‌بوک روشن نمی‌شود» مراجعه کنید.

مراحل اولیه

قبل از امتحان روش‌های پیچیده‌تر، این موارد ساده را بررسی کنید:

• ریست سخت (Hard Reset) انجام دهید. دکمه پاور را به مدت ۱۵ ثانیه نگه دارید، سپس رها کنید. چند ثانیه صبر کرده و دوباره دستگاه را روشن کنید.

• شارژر را متصل یا مجدداً وصل کنید. اگر چند پورت دارید، پورت دیگری را امتحان کنید.

• روشنایی صفحه را افزایش دهید. در مک‌بوک‌های دارای تاچ‌بار با اسلایدر علامت خورشید و در مدل‌های دارای کلیدهای تابع (F1/F2) با همان کلیدها میزان روشنایی را تنظیم کنید.

• تمام وسایل جانبی مثل هاب‌ها، دانگل‌ها یا مانیتورهای خارجی را جدا کنید.

• PRAM یا NVRAM را ریست کنید. این حافظه‌ها تنظیمات صفحه‌نمایش و روشنایی را ذخیره می‌کنند.

• SMC را ریست کنید تا تنظیمات نادرست راه‌اندازی پاک شوند.

بررسی اولیه (Triage)

عیب‌یابی مثل تشخیص بیماری است — هر نشانه‌ای می‌تواند سرنخی مهم باشد.

• حرکت دادن نشانگر ماوس: اگر نشانگر ظاهر می‌شود، نمایشگر سالم است و باید مشکل را در نرم‌افزار جست‌وجو کرد.

• روشن شدن نور صفحه: در اتاق تاریک بررسی کنید. اگر لوگوی سفید اپل روی درب لپ‌تاپ روشن می‌شود، نور پس‌زمینه فعال است.

• بررسی تصویر با چراغ‌قوه: اگر نور پس‌زمینه وجود ندارد، چراغی به صفحه بتابانید تا مطمئن شوید تصویر وجود دارد یا نه.

• باز و بسته کردن درب مک‌بوک: اگر با تغییر زاویه، نور یا تصویر تغییر می‌کند، احتمال خرابی کابل فِلِکس زیاد است.

• اتصال به مانیتور خارجی: اگر تصویر در مانیتور نمایش داده می‌شود، مشکل از نمایشگر داخلی است.

• بررسی چراغ Caps Lock یا صدای کلیک ترک‌پد: اگر هیچ‌کدام واکنش ندارند، احتمالاً ایراد از فریم‌ور است.

دلایل احتمالی

1. خطا یا خرابی نرم‌افزار

خرابی داده‌ها یا نصب ناقص به‌روزرسانی‌ها می‌تواند باعث شود سیستم عامل نتواند به‌درستی بوت شود.

راه‌حل‌ها:

• دستگاه را در حالت Safe Mode راه‌اندازی کنید.

• وارد Recovery Mode شوید و فایل‌سیستم را تعمیر کنید.

• در صورت لزوم سیستم‌عامل را مجدد نصب یا به‌روزرسانی کنید.

• اگر هیچ‌کدام مؤثر نبود، از اطلاعات خود نسخه پشتیبان تهیه کرده و دیسک را پاک و macOS را مجدداً نصب کنید.

2. خرابی فریم‌ور (Firmware Corruption)

در مدل‌های ۲۰۱۸ به بعد، ممکن است هنگام به‌روزرسانی فریم‌ور برق قطع شده و سیستم نتواند بوت شود.

راه‌حل:

• دکمه پاور را ۲۰ ثانیه نگه دارید تا بوت عادی انجام شود.

• با استفاده از Apple Configurator 2 روی یک مک دیگر و کابل USB-C، دستگاه را وارد DFU Mode کنید.

• ابتدا گزینه‌ی Revive را انجام دهید تا فریم‌ور مجدداً نصب شود.

• اگر موفق نبود، گزینه‌ی Restore را امتحان کنید (داده‌ها پاک می‌شوند).

3. خرابی یا آسیب در نمایشگر

صفحه‌نمایش‌های باریک امروزی به‌راحتی در اثر فشار یا ضربه آسیب می‌بینند.

• وجود ترک‌های موئی یا شکستگی را بررسی کنید.

• به ناحیه پایین قاب (Bezel) نگاه کنید که کابل‌های حساس در آنجا قرار دارند.

• اگر کابل‌ها آسیب دیده‌اند یا نرم‌افزار مشکل را رفع نکرد، نمایشگر را تعویض کنید.

4. خرابی کابل فِلِکس (Flexgate)

در مک‌بوک پروهای ۲۰۱۶ به بعد، طراحی جدید کابل‌های فِلِکس باعث شده با باز و بسته شدن مکرر درب، کابل‌ها دچار کشش و پارگی شوند — پدیده‌ای که به نام Flexgate معروف است.

• کابل‌ها را از نظر پارگی یا فرو رفتگی بررسی کنید.

• در بیشتر موارد، تعویض کامل مجموعه نمایشگر بهترین راه است.

• اپل برای مدل ۱۳ اینچی ۲۰۱۶ برنامه تعمیر رایگان دارد، ولی سایر مدل‌ها مشمول نمی‌شوند.

5. خرابی کابل داخلی نمایشگر

در مک‌بوک‌های جدید، اتصال نمایشگر از طریق کابل‌های eDP انجام می‌شود که در معرض خوردگی یا اتصال کوتاه در اثر رطوبت هستند.

• اتصالات را جدا کرده و دوباره نصب کنید.

• اگر آثار زنگ‌زدگی یا سوختگی مشاهده کردید، احتمال آسیب به CPU وجود دارد و نیاز به تعویض مادربرد است.
  در مدل‌های قدیمی‌تر (با کابل LVDS) نیز ممکن است کابل در لولا گیر کرده یا پین‌ها آسیب دیده باشند.

6. خرابی حسگر درب (Hall Sensor)

مک‌بوک برای تشخیص باز یا بسته بودن درب از آهنربا و حسگر استفاده می‌کند. خرابی این حسگر باعث می‌شود دستگاه در حالت خواب باقی بماند.

• با نزدیک کردن آهنربا به لبه‌های چپ و راست، واکنش سیستم را بررسی کنید.

• در مک‌بوک ایر معمولاً این حسگر در مجموعه میکروفون یا اسپیکر قرار دارد.

7. آسیب ناشی از مایعات

نفوذ مایعات می‌تواند مدار نور پس‌زمینه، کانکتور نمایشگر یا برد TCON را بسوزاند.

• اطراف کانکتور نمایشگر و مدار نور پس‌زمینه را بررسی کنید.

• اگر آثار زنگ‌زدگی یا لکه مایع وجود دارد، دستگاه را باز کرده و ناحیه را تمیز کنید یا قطعه آسیب‌دیده را تعویض نمایید.

8. خرابی مادربرد (Logic Board)

اگر هیچ‌کدام از موارد بالا جواب نداد، احتمال خرابی مادربرد وجود دارد.

• به دنبال علائم سوختگی، ترک، یا خوردگی باشید.

• تعویض مادربرد معمولاً بهترین گزینه برای کاربران عادی است.

• تعمیر در سطح برد (Microsoldering) نیز ممکن است، اما نیازمند ابزار و مهارت تخصصی است.

 در بیشتر موارد، خاموش و روشن کردن، ریست تنظیمات پایه، یا بررسی کابل‌ها می‌تواند مشکل را حل کند. اما اگر هیچ نشانه‌ای از تصویر، نور یا صدا وجود ندارد، احتمال خرابی فیزیکی وجود دارد و مراجعه به متخصص توصیه می‌شود.

منبع

منبع

مراحل اولیه

قبل از امتحان کردن روش‌های پیچیده‌تر، این چند مورد پایه‌ای را انجام دهید:

• ریست سخت (Hard Reset) انجام دهید. دکمه پاور را حدود ۱۵ ثانیه نگه دارید، سپس رها کنید. چند ثانیه صبر کرده و دوباره دستگاه را روشن کنید.

• تمام وسایل جانبی را جدا کنید. داک‌ها و هاب‌های چندپورتی می‌توانند باعث بروز مشکل شوند، مخصوصاً وقتی چند وسیله به آن‌ها وصل است.

• SMC (System Management Controller) را ریست کنید. این کنترلر مسئول تنظیمات راه‌اندازی و انرژی است و ریست کردنش می‌تواند تنظیمات نادرست را پاک کند.

• PRAM یا NVRAM را ریست کنید. این حافظه کوچک برخی تنظیمات سیستم را ذخیره می‌کند و بازنشانی آن ممکن است مشکل را برطرف کند.

• علائم وجود برق را بررسی کنید. اگر نشانه‌ای از فعالیت وجود دارد (مثل نور، صدا یا گرما)، احتمالاً مشکل از صفحه‌نمایش است.

مواردی که باید بررسی کنید:

• صدای کلیک ترک‌پد (در مدل‌های مک‌بوک پرو ۲۰۱۵ به بعد و مک‌بوک ایر ۲۰۱۸ به بعد)

• روشن بودن نور پس‌زمینه کیبورد

• روشن شدن چراغ CAPS Lock هنگام فشردن

• روشن بودن تاچ بار

• صدای چرخش فن یا خروج گرما از دریچه‌ها

• روشن بودن لوگوی اپل درپوش (در مدل‌هایی که لوگوی سفید دارند)

• صدای متصل شدن شارژر

دلایل احتمالی

1. منبع تغذیه معیوب

ممکن است خود مک‌بوک کاملاً سالم باشد اما شارژر یا پریز برق مشکل داشته باشد.

• اگر شارژر MagSafe دارید، بررسی کنید آیا چراغ آن روشن است یا خیر. خاموش بودن آن می‌تواند نشانه خرابی شارژر، برد ورودی برق، مادربرد یا ترک‌پد باشد.

• شارژر را ۱۸۰ درجه بچرخانید و دوباره امتحان کنید.

• در مدل‌های USB-C، تعویض کابل نیز می‌تواند مؤثر باشد، زیرا کابل جدا از آداپتور است.

2. خرابی باتری

باتری‌ها قطعات مصرفی هستند و ممکن است به‌صورت غیرمنتظره از کار بیفتند.

• باتری را جدا کرده و تلاش کنید دستگاه را بدون آن روشن کنید. اگر روشن شد، مشکل از باتری است.

• برخی مدل‌ها روش خاصی برای قطع باتری دارند؛ برای اطمینان از راهنمای مخصوص مدل خود استفاده کنید.

• در صورت نبود باتری، دستگاه ممکن است با سرعت فن بالا و بوت کند روشن شود، که طبیعی است.

• باتری را از نظر بادکردگی یا نشتی بررسی کنید؛ باتری متورم معمولاً باعث سفت شدن ترک‌پد یا کیبورد می‌شود.

3. خرابی میان‌افزار (Firmware Corruption)

در مک‌بوک‌های ۲۰۱۸ به بعد، ممکن است دستگاه هنگام به‌روزرسانی میان‌افزار دچار خطا شده باشد. در این حالت ممکن است به‌نظر برسد که روشن نمی‌شود.

• دکمه پاور را ۲۰ ثانیه نگه دارید تا دستگاه از حالت DFU خارج شود.

• برای نصب مجدد میان‌افزار، به یک مک دیگر با نرم‌افزار Apple Configurator 2 و کابل USB-C نیاز دارید.

• اگر در این فرایند خطایی رخ داد، از کابل یا اینترنت دیگر استفاده کنید و در صورت عدم موفقیت، خطا را یادداشت کرده و از انجمن‌های پشتیبانی کمک بگیرید.

4. خرابی برد ورودی برق (Power-In Board)

پورت‌های ورودی برق یکی از نقاط شایع خرابی در مک‌بوک هستند.

• با چراغ‌قوه داخل پورت (مخصوصاً USB-C) را بررسی کنید. وجود خوردگی یا سوختگی نشانه آسیب است.

• پورت‌های MagSafe معمولاً در بیرون دستگاه آثار سوختگی دارند.

• در مک‌بوک ایر، برد ورودی MagSafe به برد I/O متصل است؛ اگر چراغ شارژر روشن نمی‌شود، احتمال خرابی آن زیاد است.

• کابل ارتباطی میان برد ورودی و مادربرد نیز ممکن است علت مشکل باشد.

5. خرابی ترک‌پد یا کابل آن

ممکن است عجیب به‌نظر برسد، اما ترک‌پد و کابلش یکی از علل رایج روشن نشدن مک‌بوک هستند — به‌ویژه به‌دلیل نفوذ مایعات.

• ترک‌پد را از مادربرد جدا کنید و دستگاه را روشن کنید. اگر با صدای زیاد فن بالا آمد، طبیعی است.

• کناره‌های ترک‌پد را از نظر آثار رطوبت یا خوردگی بررسی کنید.

• در صورت مشاهده آسیب، ترک‌پد یا کابل آن را تعویض کنید.

6. خرابی ماژول Wi-Fi

در مدل‌های قدیمی‌تر، کارت Wi-Fi قطعه‌ای جداگانه است که می‌تواند باعث اختلال شود.

• در مدل‌های ۲۰۱۷ و قبل، کارت Wi-Fi را جدا کنید و دوباره روشن شدن دستگاه را بررسی کنید.

• در مدل‌های جدیدتر، ماژول Wi-Fi به مادربرد لحیم شده و بررسی آن نیاز به باز کردن کامل دستگاه دارد.

7. خرابی حافظه (SSD یا HDD)

در مدل‌های قدیمی‌تر مک‌بوک، خرابی هارد دیسک یا SSD می‌تواند باعث روشن نشدن دستگاه شود.

• در مدل‌های Unibody (۲۰۱۲ و قبل) کابل هارد را جدا کرده و دوباره روشن کنید.

• در صورت روشن شدن، کابل یا خود دیسک معیوب است.

• در مدل‌های رتینا ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ و مک‌بوک ایر ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۷، SSD جداشدنی است. آن را جدا کنید و بررسی کنید دستگاه روشن می‌شود یا خیر.

• در مدل‌های جدیدتر، حافظه روی مادربرد لحیم شده و قابل جدا کردن نیست. در این صورت به بخش بعدی مراجعه کنید.

8. خرابی مادربرد (Logic Board)

اگر هیچ‌کدام از موارد بالا مؤثر نبود، مشکل احتمالاً از مادربرد است.

• برد را از نظر سوختگی، ترک، آثار مایع یا خوردگی بررسی کنید.

• اگر مایع باعث خرابی شده، هنوز احتمال تعمیر وجود دارد.

• برای کاربران معمولی، تعویض کامل برد بهترین گزینه است.

• با این حال، مادربرد قابل تعمیر نیز هست، ولی نیاز به ابزار دقیق و مهارت میکروسولدری دارد.

منبع

• از شارژر دیگری استفاده کنید. ممکن است مشکل فقط از کابل یا آداپتور معیوب باشد.

• آیپد را ری‌استارت کنید. این کار می‌تواند خطاهای نرم‌افزاری جزئی را برطرف کند.

• آیا آیپد شما حتی زمانی که شارژ نمی‌شود بیش از حد داغ است؟ اگر بله، احتمالاً مشکل از نرم‌افزار است.

دلایل احتمالی

1. توان خروجی کم منبع تغذیه

روی هر آداپتور شارژ متنی وجود دارد که مشخصات فنی آن را نشان می‌دهد؛ از جمله ولتاژ ورودی و خروجی، شدت جریان (آمپر) و توان (وات). میزان توان خروجی شارژر مستقیماً بر سرعت شارژ تأثیر دارد.

• ولتاژ خروجی معمول برای USB حدود ۵ ولت DC است.

• توان شارژر از حاصل‌ضرب ولت در آمپر به‌دست می‌آید (مثلاً شارژر ۵V و ۱A، معادل ۵ وات است).

• هرچه توان شارژر بیشتر باشد، سرعت شارژ آیپد نیز بالاتر خواهد بود.

• آیپدها معمولاً حداقل به ۱۰ وات نیاز دارند. استفاده از شارژر ضعیف‌تر ممکن است پیام «iPad Not Charging» را نمایش دهد.

• استفاده مداوم از شارژرهای بی‌کیفیت می‌تواند به مدار شارژ آیپد آسیب بزند. همیشه از شارژرهایی با برچسب «Made for iPad» استفاده کنید.

• شارژ از طریق پورت USB کامپیوتر معمولاً بسیار کند است (حدود ۲٫۵ وات) و فقط در مواقع اضطراری توصیه می‌شود.

2. وجود گرد و غبار یا آلودگی در پورت شارژ

پورت شارژ آیپد نیز مانند آیفون ممکن است در اثر استفاده روزمره پر از پرز و ذرات ریز شود.

• با چراغ‌قوه داخل پورت را بررسی کنید. اگر کابل به‌درستی در جای خود نمی‌نشیند یا فاصله‌ای باقی می‌ماند، احتمال وجود جرم زیاد است.

• در صورت مشاهده آلودگی، با خلال‌دندان چوبی یا وسیله‌ای غیر رسانا به‌آرامی داخل پورت را تمیز کنید.

• در مدل‌های جدیدتر با پورت USB-C، استفاده از خلال‌دندان نصف‌شده برای رسیدن به گوشه‌های عمیق‌تر مؤثر است.

• اگر آثار سوختگی یا خوردگی دیده می‌شود، مشکل احتمالاً از خرابی پورت است و باید بخش بعدی را ببینید.

3. مشکل نرم‌افزاری

گاهی اوقات آپدیت‌ها یا نسخه‌های جدید برنامه‌ها باعث مصرف بیش از حد انرژی می‌شوند و در نتیجه شارژ کند به نظر می‌رسد.

• در App Store بررسی کنید چه برنامه‌هایی اخیراً به‌روزرسانی شده‌اند.

• در تنظیمات، بخش Battery را باز کنید تا میزان مصرف هر برنامه را ببینید.

• برنامه‌هایی را که مصرف زیادی دارند ببندید یا حذف کنید و تأثیر آن را بر عمر باتری بررسی کنید.

• در صورت ادامه مشکل، نصب مجدد سیستم‌عامل (Reset) ممکن است مفید باشد. قبل از انجام این کار حتماً از داده‌های خود نسخه پشتیبان بگیرید.

4. خرابی پورت لایتنینگ

اگر پس از تمیزکاری هنوز شارژ کند است، ممکن است خود پورت شارژ آسیب دیده باشد.

• اگر کابل فقط در زاویه خاصی کار می‌کند یا با کابل‌های سالم دیگر هم همین مشکل وجود دارد، احتمال خرابی پورت زیاد است.

• در صورت نیاز، مجموعه پورت شارژ باید تعویض شود.

• خرابی پورت معمولاً ناشی از نفوذ مایع است. آیپد ضدآب نیست، بنابراین این نقطه آسیب‌پذیر محسوب می‌شود.

• تعویض پورت در برخی مدل‌ها نیاز به مهارت لحیم‌کاری دارد.

5. خرابی باتری

باتری آیپد ساختاری پیچیده‌تر از باتری‌های معمولی دارد و شامل یک مدار مدیریت داخلی است. خرابی در این مدار می‌تواند باعث شارژ آهسته شود.

• آیپد داده‌ای از سلامت باتری مانند آیفون نمایش نمی‌دهد؛ برای بررسی باید از ابزارهای جانبی مانند Coconut Battery در مک استفاده کنید.

• در صورت تردید نسبت به سلامت باتری، نظر یک متخصص یا تعمیرکار را جویا شوید.

6. خرابی تراشه Tristar

تراشه Tristar مسئول مدیریت عملکردهای مرتبط با پورت لایتنینگ و فرآیند شارژ است و یکی از اجزایی است که بیش از بقیه در معرض آسیب الکتریکی قرار دارد، به‌ویژه در اثر استفاده از شارژرهای بی‌کیفیت.

• این خرابی می‌تواند باعث شارژ کند، قطع و وصل شدن شارژ یا عدم شناسایی کابل شود.

• برای بررسی، نیاز به ابزار اندازه‌گیری دقیق و مهارت در لحیم‌کاری قطعات ریز وجود دارد.

• در صورت نداشتن تخصص، دستگاه را به تعمیرکار سطح برد (Board-Level Repair) بسپارید.

7. خرابی مادربرد

اگر هیچ‌کدام از موارد بالا مؤثر نبود، احتمال خرابی در یکی از اجزای مادربرد وجود دارد.

• علائم ظاهری مانند سوختگی، ترک، خوردگی یا آثار مایع را بررسی کنید.

• در چنین شرایطی تعویض کامل مادربرد معمولاً بهترین راه‌حل برای کاربران عادی است.

• مادربرد قابل تعمیر نیز هست، اما نیاز به ابزار مخصوص و مهارت میکروسولدری دارد.

منبع